Türkiye'de 210 Bin Yabancı İş Arıyor

Türkiye’de çalışan yabancıların sayısı her yıl katlanarak artıyor. Son 4 yılda 114 bin yabancı çalışma izni başvurusu yaptı. Türkiye’deki yabancı istihdamına yönelik rakamları ve yorumlarını paylaşan Secretcv.com Genel Müdürü Okan Tütüncü, "Secretcv.com’da iş arayan yabancı adayların sayısı geçen seneye göre yüzde 23 arttı. Bunların 5’te 1’i üst düzey pozisyonlara başvuruyor. Maaşları asgari ücrete endeskli olan yabancılara, bazı meslekleri yapmak ise yasak” dedi.

Secretcv.com, veritabanındaki toplam 16,7 milyon CV ile Türkiye’de insan kaynakları sektörünün nabzını tutmaya devam ediyor. Son yıllarda yabancı adayların ciddi bir artış gösterdiğini vurgulayan Secretcv.com Genel Müdürü Okan Tütüncü, "Secretcv.com’da şu anda kayıtlı 210 bin yabancı aday bulunuyor. Geçen seneye göre iş arayan yabancı aday sayısı yüzde 23 arttı. Türkiye’de yatırım yapan yabancı şirketler her geçen gün artıyor. Bizler de ülkenin yalnızca yabancı şirketler için değil, yabancı çalışanlar için de çekim merkezi durumda olduğunu gözlemliyoruz. Son yıllarda özellikle Ortadoğu’daki istikrarsızlık da Türkiye’deki işgücü piyasasını yakından ilgilendiriyor” dedi.

 

İnternetten iş arayanların uyruğu ve sektörü farklılaşıyor

Secretcv.com’da yabancı uyruklu adayların ülkelere göre dağılımına bakıldığında, en çok CV’nin sırasıyla yüzde 33 ile Bulgaristan’dan, yüzde 13 ile Almanya’dan ve yüzde 6 ile Azerbeycan’dan

kaydedildiği görülüyor. Onları KKTC, Fransa ve ABD izliyor.

Secretcv.com Genel Müdürü Okan Tütüncü, "Verilerimizi Çalışma Bakanlığı’nınkilerle karşılaştırdığımızda, Secretcv.com’a CV yükleyenlerle Türkiye genelinde çalışma izni başvurusu yapanlar arasında ülkeler açısından farklılıklar olduğunu görüyoruz. Bunun nedeni internet üzerinden iş arayan yabancılarla diğer yollardan ülkeye gelerek çalışanlar arasındaki sektörel ve niteliksel farklılıklar. Daha nitelikli işgücü gerektiren sektör ve pozisyonlarda, internetten iş başvurusu yapma oranı da yükseliyor” dedi. Örneğin, Secretcv.com’daki toplam 210 bin adayın yüzde 18,10’u Mağazacılık ve Perakendecilik sektöründe iş arıyor. Onu sırasıyla yüzde 7,40 ile Tekstil ve yüzde 6 ile Bankacılık/Finans sektörü izliyor.

ÜLKELER

Kişi

Yüzde

Bulgaristan

69363

33

Almanya

28245

13,4

Azerbaycan

13524

6,4

K.K.T.C

11886

5,6

Fransa

10857

5,1

ABD

8883

4,2

Rusya Federasyonu

8799

4,1

İngiltere

7287

3,4

Hollanda

6951

3,3

İran

6426

3

Secretcv.com’daki yabancı uyruklu CV’lerin ülkere göre dağılımı

Üst düzey pozisyonlarda iş arayan 42 bin aday var

Secretcv.com üzerinden iş arayan yabancı adaylarla ilgili rakamları paylaşan Tütüncü, "Şu andaki başvuruların 5’te 1’i yöneticilik pozisyonlarına yönelik. Yani toplam 42 bin yabancı aday şu anda Türkiye’de yönetici olmak istiyor. Bu 42 bin kişi toplam 169 bin açık pozisyona başvurmuş. Bir adayın birden fazla pozisyona başvurabildiğini de akıldan çıkartmamak gerekiyor” dedi. Yöneticilik pozisyonuna yönelik iş arayanların sektörel dağılımına bakıldığında da, yüzde 18,43 ile yine Mağazacılık ve Perakendecilik ilk sırada. Onu yüzde 7,70 ile Gıda, yüzde 6,94 ile Tekstil sektörü izliyor.

 

4 yılda çalışma izni alanların sayısı 10 kat arttı

Tütüncü, "Çalışma Bakanlığı’nın verilerine göre, son 4 yılda toplam 114 bin 85 yabancı uyruklu kişi Türkiye’de çalışma izni almak için başvuru yaptı. Bunlar arasında 64 bin 279 kişini başvurusu onaylanırken, 49 bin 806 kişininki ise onaylanmadı. Bu rakamlar büyük resmi görebilmemiz için bize ışık tutuyor” dedi.

 

2010'da Türkiye'de çalışma izni için başvuran yabancıların sayısı 5 bin 339 iken, bu sayı 2013'te 48 bin 279 oldu. 2010'daki 5 bin 339 başvurudan 2 bin 839 tanesi onaylanırken, 2013'te bu rakam 30 bin 241'e yükseldi. Yani 4 yılda çalışma izni alanların sayısı 10 kattan fazla arttı.

 

Son yıllara bakıldığında asıl kırılma 2011-2012 yılları arasında yaşanmış görünüyor. 2011 yılında Türkiye’de çalışma izni için yapılan başvuruların sayısı 20 bin 412 iken, bu rakam bir sonraki yıl neredeyse ikiye katlanarak 40 bin 55 kişiye yükseldi. Başvurusu sonrası çalışma izni alanların sayısında da benzer oranda bir yükselme görünüyor. Bu artışta kadınlara verilen çalışma izni sayısının bir yılda 3 bin 883’ten 12 bin 630’a çıkması belirleyici oldu. Böylece yabancılara verilen çalışma izninde seneler içinde yüzde 50’ye yakın oranlarda pay alan kadın-erkek dağılımı, ilk kez yüzde 60’a yüzde 40 olarak kadınlar lehine değişmiş oldu.

Yıl

Başvuru Sonucu

Cinsiyet

Toplam

2010

Toplam

5339

 

Onay

Toplam

2839

 

 

ERKEK

1751

 

 

KADIN

1088

2011

Toplam

20412

 

Onay

Toplam

9415

 

 

Bilinmeyen

3

 

 

ERKEK

5529

 

 

KADIN

3883

2012

Toplam

40055

 

Onay

Toplam

21784

 

 

ERKEK

9154

 

 

KADIN

12630

2013

Toplam

48279

 

Onay

Toplam

30241

 

 

ERKEK

12084

 

 

KADIN

18157

Genel Toplam

114085

Yabancıların yıllara göre çalışma izni başvuruları

Kaynak ve detaylı bilgi için: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İstatistikleri

Kadın ve erkeklerin geldikleri ülkeler birbirinden farklı

2013 verilerine göre, Türkiye’de çalışma izni alanların uyruklarına bakıldığında, Gürcistan vatandaşları 6 bin 225 kişi ile ilk sırada görünüyor. Onları sırasıyla 2 bin 218 kişi ile Çinliler, bin 781 kişi ile Türkmenistan vatandaşları takip ediyor. Yani Türkiye’de çalışan yabancıların yüzde 20’sini Gürcüler oluşturuyor. Secretcv.com Genel Müdürü Tütüncü, "Gürcistan’dan gelenler için vize muafiyet süresinin üç ay olması büyük avantaj yaratıyor. Bu süre içerisinde çalışma izni için başvurabiliyorlar” dedi. Gürcüler genellikle ‘Ev içi çalışan personel’ kategorisinde, yaşlı ve çocuk bakımından sorumlu olarak çalışıyorlar. Türkiye’deki çalışma izni alan yabancıların tümüne bakıldığında da bu kategori en çok kişinin çalıştığı alan.

 

Yabancı çalışanların cinsiyetlerine ve geldikleri ülkelere göre dağılımına bakıldığında, kadınların genellikle komşu ülkelerden geldiği, erkekler arasında ise Batı ülkelerinden gelenlerin üst sıralara yerleştiği görülüyor.

ERKEK

KADIN

Toplam

12084

Toplam

18157

Çin

1999

Gürcistan

5849

İran İslam Cumhuriyeti

568

Türkmenistan

1601

Suriye (Suriye Arab Cumhuriyeti)

524

Ukrayna

1474

*Bilinmeyen

499

Moldova Cumhuriyeti

1125

Azerbeycan

482

Rusya Federasyonu

1037

Almanya

455

Özbekistan

969

İtalya

449

Endonezya

667

İngiltere

411

Kırgızistan Cumhuriyeti

430

Amerika Birleşik Devletleri

409

Kazakistan

355

Gürcistan

376

Filipinler

350

Yabancı çalışanların geldikleri ilk 10 ülke

Kaynak ve detaylı bilgi için: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İstatistikleri

Yabancıların maaşları asgari ücrete endeksli

4817 Sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun’un Uygulama Yönetmeliğine göre, başvuru sahibi işyerlerinin ve yabancıların karşılaması zorunlu bazı değerlendirme kriterleri bulunuyor. Örneğin çalışma izni talep edilen işyerinde en az 5 Türk vatandaşının istihdamı zorunlu tutuluyor. İlk yabancıdan sonraki her bir yabancı başına da beşer Türk vatandaşı istihdam etmek gerekiyor. Yabancı devlet havayollarının Türkiye temsilciliklerinde, eğitim sektörü ve ev hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde ise, bu kural uygulanmıyor.

 

Türkiye’deki yabancı çalışanların maaşları asgari ücrete endekslenerek devlet güvencesine alınmış. İşveren tarafından ödenecek ücretin, başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan asgari ücret tutarı dikkate alınarak hesaplanması zorunlu tutuluyor. Örneğin, üst düzey yöneticiler, pilotlar, mühendis ve mimarlara asgari ücretin en az 6,5 katı ödenmek zorunda. Öğretmenler, psikologlar, müzisyen ve sahne sanatçısı unvanlarında çalışacak yabancılar için asgari ücretin 3 katı, ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar için ise asgari ücretin 1,5 katı ücret ödenmesi gerekiyor.

Diş doktorluğu, eczacılık, avukatlık, gümrük müşavirliği yabancılara yasak

Yabancılar çeşitli kanunlar gereği Türkiye’de bazı meslekleri ve görevleri icra edemiyorlar. Bunların arasında diş doktorluğu, eczacılık, veterinerlik, özel hastanerlerde sorumlu müdürlük, avukatlık, noterlik, balıkçılık ve kaptanlık ile gümrük müşavirliği var. Bu konudaki detaylı bilgi Çalışma Bakanlığı’nın internet sitesinden alınabiliyor.

Yabancı Adayların Eğitim

Durumu

Üniversite

56%

Y.Okul

12%

Lise

15%

ilköğretim

1%

Y.lisans

14%

Doktora

2%

 

Yabancı Adayların Cinsiyet Dağılımı

Kadın

50.15%

Erkek

49.85%

 

Yabancı Adayların Başvuru Yaptıkları Sektörler

Mağazacılık / Perakendecilik

18,10%

Tekstil

7,40%

Bankacılık / Finans

6%

Bilgisayar / BT / Internet

5,5%

Gıda

5,4%

İnşaat

5,2%

Otomotiv

4,4%

İmalat

4,08%

Danışmanlık

4,06%

Hızlı Tüketim Malları

3,87%

Hizmet

3,78%

Yabancı Adayların Yöneticilik Pozisyonlarına Yönelik Başvurularının Sektör Dağılımı

Mağazacılık / Perakendecilik

18,43%

Gıda

7,70%

Tekstil

6,94%

Hızlı Tüketim Malları

6,68%

Bankacılık / Finans

5,65%

Bilgisayar / BT / Internet

4,84%

Dış Ticaret

4,45%

İnşaat

3,98%

İmalat

3,83%

İlaç

3,79%

Hizmet / İşletme Servisi

3,50%

Yabancı Adayların Bölümleri

Satış

14%

Pazarlama

9%

Dış Ticaret/İhracat

8,7%

Muhasebe

8%

İnsan Kaynakları

6,3%

Yönetim

6%

Finans

5,4%

Halkla İlişkiler

4%

Bilgi İşlem

4%

Üretim

3,5%