Brüt Maaş ile Net Maaş Arasındaki Fark Nedir?

Brüt Maaş Nedir?

Brüt maaş; bir çalışanın işvereni ile yaptığı sözleşmede bulunan ve hiçbir kesinti yapılmadan önce belirlenen maaş tutarıdır. Sigorta primi, gelir vergisi, damga vergisi gibi yasal kesintiler maaştan düşülmeden önce brüt maaş olarak ifade edilir. İşverenler için ise brüt maaş, çalışanın işverene olan toplam maliyetini kapsar. Çalışanın eline geçen tutar brüt maaş değil, kesintiler sonrasında kalan net maaştır.

İş görüşmelerinde ve iş sözleşmelerinde sık sık karşılaştığımız brüt maaş kavramı, birçok firmanın maaş tekliflerini bu tutar üzerinden sunmasını sağlar. Çalışanlar ise alacakları gerçek ücreti anlayabilmek için brüt tutardan hangi kesintilerin yapılacağını mutlaka bilmelidir.

Net Maaş Nedir?

Net maaş; brüt maaş üzerinden yapılan yasal kesintiler çıkarıldıktan sonra çalışanın eline geçecek gerçek kazançtır. Bir çalışanın banka hesabına yatan miktar, işveren tarafından sunulan net maaşı ifade etmektedir. Gelir vergisi, SGK primi, işsizlik sigortası primi gibi kesintiler brüt maaş üzerinden düşürülerek kalan tutar net maaş olarak ödenmektedir.

Çalışanlar için net maaş önemli bir kavramdır; çünkü aylık giderler, harcamalar veya yapılan birikim planları net maaş üzerinden hesaplanmaktadır. İş tekliflerinde sadece brüt maaşı öğrenmeniz yeterli değildir, net maaşınızın da ne kadar olacağını mutlaka hesaplamanız gerekir.

Brüt Maaş Hesaplama

Brüt maaş hesaplama süreci için iş sözleşmesinde belirlenen toplam ücretin ortaya konulması gerekmektedir. Birçok işveren ve çalışan, brüt maaş nasıl hesaplanır sorusunun cevabını merak etmektedir.

Brüt maaş hesaplaması yapılırken çalışanın aylık temel ücreti belirlenir ve eğer işveren tarafından yol yardımı, yemek ücreti, ikramiye gibi haklar sunuluyorsa bunlar da ödeme planına eklenir.

Bu kalemlerin toplamı brüt maaşı oluşturur. Her hak brüt maaşa dahil edilmeyebilir ve bazı ödemeler bordroda farklı şekilde yansıtılabilir. Brüt maaş hesaplama adımlarında işverenin çalışana ödediği toplam ücret esas alınır. Bu tutar üzerinden SGK primi işçi payı, SGK primi işveren payı, işsizlik sigortası ve gelir vergisi gibi kesintiler hesaplanır.

Örneğin bir çalışanın sözleşmesinde 30.000 TL aylık ücret alacağı beyan ediliyorsa, bu tutar brüt maaşı ifade etmektedir. Bu rakamlar üzerinden belirli yasal kesintiler düşüldüğünde net maaş ortaya çıkmaktadır.

Net Maaş Hesaplama

Net maaş hesaplama ise brüt maaş üzerinden yapılan yasal kesintilerin çıkarılması ile gerçekleşmektedir. Net maaş hesaplaması yaparken brüt maaşın belirlenmesi gerekmektedir.

Ardından bu tutar üzerinden SGK primi işçi payı, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi, damga vergisi gibi kesintiler hesaplanmalıdır. Bu kesintiler belirlenen oranlara göre gerçekleştirilir ve her yıl güncellenir.

Çalışanın gelir vergisi dilimi de net maaşı doğrudan etkilemektedir. Yılda toplam kazanç artış gösterdikçe vergi oranı da değişir ve bu durum net maaşta düşüşe neden olur.

Örneğin; bir çalışanın brüt maaşı 40.000 TL ise bu tutardan önce SGK ve işsizlik primleri kesilir, ardından kalan tutar üzerinden gelir vergisi hesaplanır. Son olarak damga vergisi düşülür ve tüm bu kesintiler çıkarıldığında çalışanın eline geçecek maaş miktarı net maaş olarak adlandırılır.

Brüt Maaş ile Net Maaş Arasındaki Fark Nedir?

Brüt maaş ile net maaş arasındaki fark, yapılan yasal kesintilerden dolayı ortaya çıkmaktadır. Brüt maaş ile net maaş arasındaki farkın en temel nedenlerinden biri, brüt maaşın kesintiler yapılmadan önceki toplam ücret olması, net maaşın ise tüm kesintilerden sonra çalışanın eline geçen tutarı ifade etmesidir. Bu farkın oluşmasının temel nedenleri arasında vergi ve sigorta kesintileri bulunmaktadır.

Brüt maaş üzerinden gelir vergisi, SGK primi, işsizlik sigortası primi gibi yasal kesintiler yapılır. Bu kesintiler çıkarıldığında ise geriye net maaş kalmış olur. Brüt maaş bu sebeple net maaştan daha yüksektir. Bir diğer önemli fark ise çalışanlar ve işverenler açısından ortaya çıkmaktadır. İşverenler tarafından toplam maliyet brüt maaş üzerinden hesaplanır. İşverenler, brüt maaşa ek olarak ödedikleri SGK işveren payını da karşılamakla sorumludurlar.

Çalışanlar için net maaş önemlidir çünkü aylık harcamalar ve ele geçen kazanç bu tutara göre belirlenmektedir. Kira, faturalar, kredi ödemeleri net gelir üzerinden hesaplanarak planlanır. Brüt maaş yüksek gözükmesine rağmen, çalışanın kazanacağı belirleyici tutar net maaş üzerinden değerlendirilmektedir.